Charcot-Marie-Tooth

Czym jest CMT?

Zacznijmy od podstaw

Charcot-Marie-Tooth to grupa podobnych objawowo chorób spowodowanych mutacjami genetycznymi. Charcot-Marie-Tooth uszkadza nerwy obwodowe poza mózgiem i rdzeniem kręgowym

CMT jest akronimem Charcot-Marie-Tooth, choroby, którą nazwano na cześć trzech lekarzy, którzy jako pierwsi ją opisali: Dr. Jean-Martin Charcot, Pierre Marie (obaj z Francji) oraz Howard Henry Tooth (z Wielkiej Brytanii).

Liczbę osób dotkniętych chorobą Charcot Marie Tooth w Europie szacuje się na 300.000, co czyni CMT najczęstszą chorobą rzadką.

Czym jest obwodowy układ nerwowy?

Układ nerwowy składa się z ośrodkowego układu nerwowego i obwodowego układu nerwowego. Ośrodkowy układ nerwowy to mózg i rdzeń kręgowy, natomiast obwodowy układ nerwowy składa się ze wszystkich nerwów, które rozgałęziają się od ośrodkowego układu nerwowego i rozciągają się na stopy i dłonie.

 

CMT nazywa się chorobą nerwowo-mięśniową, ponieważ uszkadza ona nerwy, co przekłada się na nieprawidłowe funkcjonowanie mięśni (w przeciwieństwie do dystrofii mięśniowej, która wpływa na same mięśnie).

układ nerwowy człowieka
budowa nerwu

Co dzieje się z nerwami obwodowymi w CMT?

Nerwy obwodowe, które kontrolują ruch mięśni, można porównać do przewodów elektrycznych. Każdy nerw zawiera wiązki włókien nerwowych z wewnętrznym rdzeniem (aksonem), który przekazuje sygnały do ​​mięśni, powodując ich ruch. Akson jest owinięty w izolację-mielinę. Kiedy mielina jest uszkodzona (CMT Typ 1 i Typ 4), impulsy nerwowe są przewodzone wolniej niż normalnie. Jeśli sam akson jest uszkodzony (CMT typ 2), prędkość przewodzenia nerwowego jest prawie normalna, ale siła sygnału jest zmniejszona. Oba prowadzą do upośledzenia przesyłania komunikatów elektrycznych do mięśni, a tym samym do nieprawidłowego działania mięśni (osłabienie i ewentualne wyniszczenie).

Czy CMT postępuje?

Tak, wszystkie typy CMT są postępujące, to oznacza, że objawy choroby nasilają się wraz z upływem czasu.

Czy CMT jest dziedziczne?

Tak, CMT można przekazywać z pokolenia na pokolenie. Może jednak również wystąpić jako nowa lub spontaniczna mutacja.

Ile jest mutacji genetycznych CMT?

Od 1991 roku rozpoznano ponad 100 różnych genów wywołujących CMT, a lista ta stale się wydłuża.

CMT daje o sobie wyraźnie znać, nie lekceważ pierwszych objawów

Jakie są objawy Charcot Marie Tooth?

Pierwsze objawy mogą obejmować: chodzenie na palcach, częste potykanie się, skręcenie kostki, niezdarność i uczucie pieczenia lub mrowienia w stopach i/lub dłoniach.

Najczęstsze objawy Charcot-Marie-Tooth to:

11bol miesni objawy cmt
ból mięśni
11drzenie rak objawy cmt
drżenie dłoni
11
opadająca stopa
11
zmęczenie
11
nerwobóle
11
drętwienie
11
zimne dłonie i stopy
11
młotkowate palce
11
atrofia mięśni w kończynach
11
wydrążona stopa lub płaskostopie
11
podkurczone palce
11
problemy z oddychaniem

Osłabienie i zanik mięśni

Trudności z chodzeniem, wchodzeniem po schodach i chwytaniem przedmiotów. Osłabienie dłoni i nadgarstków. Utrudnia chwytanie przedmiotów, pisanie, czy zapinanie guzików. Osłabienie to może prowadzić do przykurczów palców (palce szponiaste), co spowodowane jest brakiem równowagi mięśniowej i napięcia ścięgien.

Równowaga i propriocepcja
(czucie głębokie)

Propriocepcja to zdolność organizmu do odczuwania położenia własnego ciała, pozwalający mózgowi kontrolować ruch kończyn bez patrzenia na nie. Ma  wpływ na trudności w poruszaniu się po nierównych powierzchniach, na utrzymanie stabilności podczas ruchu. Potykanie się i upadki.

Ból i zmęczenie

Ból może wynikać z bólu neuropatycznego, bólu mięśni i stawów lub obu tych dolegliwości. Może to znacząco wpłynąć na jakość życia. 
U pacjentów z CMT często występuje przewlekłe zmęczenie ponieważ obciążenie fizyczne osłabionych mięśni i ograniczona sprawność ruchowa sprawiają, że nawet proste zadania stają się wyczerpujące, a osoby chore czują się wyczerpane już po minimalnej aktywności.

Opadające stopy

Osłabienie mięśni odpowiedzialnych za unoszenie przedniej części stopy. Prowadzi to do chodu kroczącego, unoszenie kolan wyżej niż zwykle, aby uniknąć zahaczenia palcami o podłoże. Z czasem obciążenie wynikające z kompensacji opadającej stopy może prowadzić do powikłań takich jak niestabilność stawu skokowego lub ból stawów. Ważna jest szybka diagnoza i dostosowanie wsparcia w celu utrzymania mobilności.

Deformacje stóp

Wysokie podbicie (stopa szpotawa), płaskostopie
Deformacja stopy szpotawej wynika z nierównowagi mięśni, która skręca stopę na zewnątrz i w dół, tworząc wysokie podbicie i zmuszając osoby do stania lub chodzenia na zewnętrznych krawędziach stóp. Ta nierównowaga często przyczynia się do niestabilności stawu skokowego, częstych skręceń, potknięć i upadków. Z czasem może prowadzić do zmian zwyrodnieniowych w stawach skokowych, kolanach, biodrach i dolnej części pleców.
Płaskostopie charakteryzuje się zgięciem stóp do wewnątrz. Może być równie bolesne i uciążliwe jak stopy szpotowate. Wiele osób ma trudności z poruszaniem się.

Młotkowate i podkurczone palce

CMT często prowadzi do postępującego osłabienia dłoni i nadgarstków. Utrudnia to codzienne czynności, takie jak chwytanie przedmiotów, pisanie, zapinanie guzików. osłabienie to może prowadzić do przykurczów palców, potocznie zwanych palcami szponiastymi. Przykurcze te mogą dodatkowo ograniczać precyzję ruchów i zręczność. 

Problemy z małą motoryką

trudności z zadaniami związanymi ze sprawnością manualną: pisanie, chwytanie lub podnoszenie małego przedmiotu. Manipulowanie zamkami błyskawicznymi i guzikami, mogą rozwinąć się w miarę postępu atrofii rąk.

Osłabienie lub brak głębokich odruchów ścięgnistych

Osłabione lub nieobecne odruchy. Osłabiona aktywność odruchowa może przyczyniać się do osłabienia mięśni i zmniejszonej zdolności reagowania na nagłe ruchy lub utrzymania stabilności.

Deformacja kręgosłupa

Skolioza czyli boczne skrzywienie kręgosłupa.
Kifoza nadmierne zaokrąglenie górnej części pleców do przodu.

Zwichnięcie rzepki

Szczególnie występuje u dzieci. Często związane ze schorzeniem zwanym wysoką rzepką. Wysoka rzepka kolanowa, to stan w którym rzepka kolanowa znajduje się wyżej niż zwykle, często z powodu osłabienia mięśni nóg.

Rzadko występujące objawy to:

  1. Neurogenne problemy z pęcherzem i jelitami
  2. Zanik nerwu wzrokowego lub nieprawidłowości źrenic
  3. Trudności w mówieniu
  4. Trudności w połykaniu
  5. Problemy ze słuchem
  6. Problemy z oddychaniem

Wymienione objawy reprezentują typowe problemy z jakimi borykają się osoby z CMT. Doświadczenia każdej osoby są inne, a objawy mogą się znacznie różnić.

Lista leków potencjalnie toksycznych dla osób z CMT!

Charcot-Marie-Tooth Association prowadzi listę leków, które naukowcy zidentyfikowali jako stwarzające ryzyko neurotoksyczne dla osób z neuropatią obwodową.

Najważniejsze pytanie

Czy istnieje jakaś skuteczna terapia na Charcot-Marie-Tooth?

Niestety nie wynaleziono jeszcze farmakologicznego leczenia CMT, jednak profesjonalna fizjoterapia i umiarkowana aktywność (ale nie nadmierny wysiłek) mogą pomóc w utrzymaniu siły, wytrzymałości i elastyczności mięśni. Istotną rolę odgrywa również odpowiednie uposażenie ortopedyczne. 

Poznaj typy Charcot-Marie-Tooth

Przejdź do treści